
Q&A Webinar 12 november 2026
Hartelijk dank voor jullie deelname aan het webinar van NeuroRC op 12 november. Tijdens het webinar hebben Greetje Capelle (GZ-psycholoog) en Kees Wallis (sport- en prestatiepsycholoog) onze visie op neuroplasticiteitstraining bij niet-aangeboren hersenletsel (NAH) toegelicht. We ontvingen daarnaast verschillende interessante vragen. Omdat we niet alle vragen tijdens het webinar uitgebreid konden beantwoorden, hebben we de antwoorden hieronder verder uitgewerkt.
We hopen hiermee meer inzicht te geven in onze werkwijze, de onderliggende visie, de wetenschappelijke ontwikkelingen en de mogelijkheden van neuroplasticiteitstraining bij mensen met NAH
Vragen over het behandeltraject en de begeleiding van deelnemers
Na een vrijblijvend adviesgesprek beoordelen we of de behandeling aansluit bij de klachten, de hulpvraag en de belastbaarheid van de cliënt. Daarbij kijken we niet alleen naar de ervaren klachten, maar ook naar de mogelijkheden, persoonlijke omstandigheden en eventuele contra-indicaties.
Wanneer er een positief behandeladvies volgt, kan de cliënt starten met een behandeltraject van twaalf weken.
Het programma bestaat uit verschillende onderdelen:
Diagnostiek en voormetingen.
Psycho-educatie over het brein, neuroplasticiteit en leefstijl.
Een intensieve trainingsweek van vijf aaneengesloten dagen.
Vier boostermiddagen, verspreid over het traject.
Een persoonlijk trainingsprogramma voor thuis.
Tussentijdse evaluaties en begeleiding.
Een eindevaluatie in week twaalf.
De intensieve trainingsweek vindt plaats van ongeveer 09.00 tot 17.00 uur. Het combineren van deze week met werk of studie is in de praktijk niet haalbaar. In de weken daarna kan, afhankelijk van de individuele belastbaarheid en het herstel, geleidelijk weer ruimte ontstaan voor werk, studie en andere dagelijkse activiteiten.

De kosten van de neuroplasticiteitstraining bedragen momenteel € 9.950,-. Dit bedrag is vrijgesteld van btw en is inclusief lunch en massagetherapie tijdens de intensieve trainingsweek.
Aanvullende modules, zoals stressdiagnostiek, biomarkeronderzoek of microbioomonderzoek, kunnen op indicatie worden ingezet. Hiervoor gelden aanvullende kosten. Ook een eventueel voortraject kent afzonderlijke kosten.
Het eerste verkennende adviesgesprek is kosteloos. De behandeling wordt niet vergoed vanuit de reguliere zorgverzekering. Afhankelijk van de persoonlijke situatie kan financiering mogelijk verlopen via een werkgever, arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) of letselschadeprocedure.
We waarderen deze vraag en begrijpen de belangstelling voor dit onderwerp. Post-COVID vraagt om een zorgvuldige en specifieke benadering, onder andere vanwege de mogelijke aanwezigheid van post-exertionele malaise (PEM) en vertraagde inspanningsintolerantie.
Tijdens dit webinar stond NAH centraal. Om recht te doen aan de specifieke kenmerken van Post-COVID en hierover zorgvuldig en eenduidig te communiceren, willen we dit onderwerp tijdens een afzonderlijk moment uitgebreider behandelen. We nemen daarom graag contact met je op.
Wat NeuroRC belangrijk vindt, is dat er bij mensen met NAH ruimte blijft voor een nieuwsgierige en onderzoekende blik. Ook wanneer iemand al langere tijd klachten ervaart, is het waardevol om te blijven kijken welke mogelijkheden er nog zijn en waar eventueel perspectief op verbetering ligt.
Dat betekent niet dat iedere cliënt gebaat is bij een intensief trainingsprogramma zoals NeuroRC dat aanbiedt. Onze aanpak is integraal en vraagt om een specifieke opbouw en begeleiding.
Wat professionals in hun eigen gesprekken kunnen meenemen, is vooral het blijven onderzoeken van mogelijkheden. Niet uitsluitend kijken naar beperkingen en wat iemand niet meer kan, maar ook aandacht houden voor wat er mogelijk nog te ontwikkelen, trainen of verbeteren valt.
Een boodschap van perspectief kan hierin veel betekenen. Daarnaast staan we er vanuit NeuroRC altijd voor open om mee te denken over specifieke casuïstiek en samen te onderzoeken welke mogelijkheden passend kunnen zijn.
Bij de begeleiding van mensen met NAH is het belangrijk om onderscheid te maken tussen rode vlaggen en gele vlaggen.
Rode vlaggen hebben betrekking op medische of psychische signalen die aanleiding geven tot nader onderzoek of een andere vorm van begeleiding. Denk bijvoorbeeld aan nieuwe of toenemende neurologische uitvalsverschijnselen, een progressieve verslechtering of ernstige psychiatrische problematiek.
Daarnaast hanteert NeuroRC een aantal relatieve contra-indicaties. Dit betekent niet automatisch dat deelname uitgesloten is, maar wel dat voorafgaand aan een eventuele start een zorgvuldige beoordeling en overleg nodig zijn.
De relatieve contra-indicaties die we hanteren zijn:
Een cardiaal belaste voorgeschiedenis.
Gebruik van bètablokkers in hoge dosering.
Benzodiazepinegebruik.
Opiatengebruik.
Hevige PEM (Post-Exertional Malaise) en/of POTS (Posturaal Orthostatisch Tachycardiesyndroom).
Middelenmisbruik.
Actueel coronair lijden, bijvoorbeeld wanneer iemand zo nodig actief gebruikmaakt van nitrospray of sublinguale nitroglycerine.
Niet in staat zijn om vijf minuten te wandelen.
Een progressieve aandoening, zoals de ziekte van Alzheimer.
Gele vlaggen hebben meer betrekking op factoren die het herstel en de behandelbaarheid zouden kunnen beïnvloeden. Denk aan angst voor inspanning, een sterke focus op klachten, vermijdingsgedrag, negatieve herstelverwachtingen, aanhoudende stress, slaapproblemen of onvoldoende vertrouwen in het eigen functioneren. Daarnaast kan je denken aan een thuissituatie waarin iemand weinig ruimte voelt om te kunnen trainen. In dat geval zou ons voorstel zijn om het traject voorlopig uit te stellen.
Deze factoren zijn bij NeuroRC echter geen reden om een behandeling niet te starten: juist bij ons ‘de reden’ om te starten. Ze vragen wel om aandacht en een passende benadering.
Tijdens het adviesgesprek bij NeuroRC brengen we deze factoren in kaart. We beoordelen vervolgens of deelname verantwoord en passend is en of aanvullende medische afstemming noodzakelijk is.
Op basis van de resultaten die we bij oud-deelnemers zien, geeft ruim 90% aan na twaalf weken neuroplasticiteitstraining vooruitgang te ervaren. Gemiddeld zien we een afname van ongeveer 50% in de ervaren klachten na afloop van het traject.
De resultaten laten bovendien zien dat deze vooruitgang in de periode na de behandeling behouden kan blijven en dat klachten bij een deel van de deelnemers nog verder afnemen.
Het is belangrijk om hierbij te benadrukken dat herstel individueel verloopt. De uitgangssituatie, aard van het letsel, duur van de klachten en persoonlijke omstandigheden spelen allemaal een rol. We kunnen daarom geen individueel herstelpercentage of resultaat garanderen.
Op onze website delen we uitgebreider de onderzoeks- en behandelresultaten van neuroplasticiteitstraining bij NAH. Resultaten Niet Aangeboren Hersenletsel
We vinden transparantie hierover belangrijk, zodat geïnteresseerden zelf een goed beeld kunnen vormen van de resultaten.
Leefstijl is een essentieel onderdeel van het volledige behandeltraject. We zien leefstijl niet als een losstaand onderdeel of een aanvulling op de training, maar als een belangrijke basis voor het functioneren en herstel van het brein en het lichaam.
Gedurende de twaalf weken besteden we uitgebreid aandacht aan verschillende leefstijlfactoren, waaronder:
Slaap en herstel.
Voeding en de relatie met het functioneren van het brein.
Beweging en lichamelijke activiteit.
Ontspanning en stressregulatie.
Het herkennen en reguleren van de eigen energiebalans.
Het opbouwen van gezonde stress- en herstelritmes.
We geven hierover uitgebreide psycho-educatie en vertalen de inzichten steeds naar de persoonlijke situatie van de deelnemer.
Het doel is niet alleen dat iemand begrijpt wat gezonde leefstijl inhoudt, maar vooral dat nieuwe inzichten daadwerkelijk worden toegepast en geïntegreerd in het dagelijks leven. Door herhaling, oefenen en persoonlijke begeleiding werken we toe naar duurzame gedragsverandering en deeplearning.
We willen dat deelnemers steeds beter leren begrijpen wat hun eigen systeem nodig heeft en hoe zij zelf invloed kunnen uitoefenen op hun functioneren en herstel
NeuroRC vindt het belangrijk om vanuit de eigen visie en werkwijze te vertellen waar we voor staan. We maken daarbij liever geen directe vergelijking met andere behandelcentra, omdat iedere organisatie haar eigen expertise, uitgangspunten en behandelmethoden heeft.
Wat voor ons centraal staat, is het bieden van perspectief aan mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH), ook wanneer klachten al langere tijd bestaan. We geloven dat verbetering mogelijk kan zijn, ook bij complexe en langdurige problematiek, en richten ons daarbij op duurzaam herstel en het vergroten van de eigen regie.
Onze aanpak kenmerkt zich door:
Een intensieve, multidisciplinaire aanpak: verschillende expertises werken nauw samen binnen een integraal hersteltraject, onder medische regie van een arts.
Science-supported werken: we combineren praktijkervaring en multidisciplinaire expertise met wetenschappelijke inzichten en onderzoek. We blijven onze aanpak kritisch evalueren en verder ontwikkelen. Daarbij zijn we transparant over de resultaten die we tot nu toe zien en werken we stapsgewijs toe naar onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek, met als ambitie onder meer een gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT).
Een integrale benadering: we kijken verder dan afzonderlijke klachten en besteden aandacht aan de samenhang tussen lichamelijke, cognitieve, emotionele en gedragsmatige factoren. Daarbij betrekken we onder andere leefstijl, stressregulatie en het functioneren van het autonome zenuwstelsel.
Ervaring met complexe problematiek: we richten ons ook op mensen met langdurige en complexe klachten, waarbij eerdere behandeltrajecten niet altijd voldoende verbetering hebben gebracht.
Aandacht voor neuroplasticiteit en gedragsverandering: we zetten in op het stimuleren van leer- en aanpassingsprocessen, het ontwikkelen van een growth mindset en het ondersteunen van zelfregulatie en nieuwe, helpende gewoonten.
Focus op duurzaam herstel: we streven niet alleen naar vermindering van klachten, maar vooral naar blijvende verbetering in het dagelijks functioneren, zelfregie en maatschappelijke participatie.
We vinden het belangrijk dat cliënten, verwijzers en andere betrokken partijen een weloverwogen keuze kunnen maken. Daarom moedigen we geïnteresseerden aan om zich ook te verdiepen in de aanpak van andere organisaties en behandelvisies, methoden en beschikbare resultaten naast elkaar te leggen.
De definitie en afbakening van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) is inderdaad een onderwerp waarover verschillende opvattingen bestaan.
Bij NeuroRC hanteren we een brede benadering van NAH. Ook licht traumatisch hersenletsel (L-THL), waaronder een hersenschudding, valt binnen onze visie onder de verzamelterm NAH.
We kijken daarbij niet uitsluitend naar de ernst van het oorspronkelijke letsel of naar de vraag of er zichtbare schade op een MRI- of CT-scan aanwezig is. Ook de gevolgen voor het functioneren van het brein en het dagelijks leven zijn voor ons belangrijk.
Juist bij mensen met aanhoudende klachten na licht traumatisch hersenletsel kan sprake zijn van langdurige beperkingen, terwijl er op reguliere beeldvorming geen duidelijke afwijkingen zichtbaar zijn.
Dat is een begrijpelijke vraag. Gericht uitdagen vraagt inderdaad iets van deelnemers. Het vraagt om vertrouwen, bereidheid om nieuwe ervaringen op te doen en de ruimte om te ontdekken dat het soms anders kan dan men gewend is.
Tijdens het adviesgesprek merken we regelmatig dat mensen moeten wennen aan onze manier van kijken naar herstel. Soms ontstaat er in eerste instantie verwarring: kan het daadwerkelijk ook op deze manier?
Daarom besteden we tijdens de intensieve trainingsweek veel aandacht aan psycho-educatie. We leggen uit waarom we op een bepaalde manier trainen, wat we met de verschillende interventies willen bereiken en waarom inspanning en herstel steeds in samenhang worden aangeboden.
Hoewel de intensieve trainingsweek pittig kan zijn, ontvangen we juist regelmatig terug dat deelnemers ervaren dat er weer beweging ontstaat. Mensen geven aan dat ze verbaasd zijn over wat ze tijdens de training weer kunnen, dat ze nieuwe mogelijkheden ontdekken en dat ze het gevoel krijgen weer invloed te hebben op hun eigen functioneren.
Een belangrijk aspect is tevens de doorlopende carrouselvorm die we hanteren, waarbij deelnemers in duo’s trainen en elkaar ondersteunen en motiveren. Tijdens de boostermiddagen ontmoeten zij bovendien deelnemers die al verder zijn in hun herstelproces. Door ervaringen te delen, ook over tegenslagen en hoe anderen daarmee zijn omgegaan, ontstaat herkenning, perspectief en onderlinge steun. We merken dat deze opzet deelnemers helpt om gemotiveerd te blijven, ook wanneer herstel niet vanzelf gaat, en daarmee het risico op vroegtijdige uitval kan verkleinen
We zien geen voortijdige uitval. Wanneer een deelnemer dreigt vast te lopen, bijvoorbeeld door angst, onzekerheid of een andere belemmerende factor, anticiperen we hier als multidisciplinair team op.
We kijken dan samen met de deelnemer wat er nodig is en welke interventie passend kan zijn. Daarbij maken we gebruik van zowel persoonlijke gesprekken als observaties vanuit de verschillende disciplines binnen het team.
Het uitgangspunt is dat we deelnemers niet simpelweg over hun grenzen heen laten gaan, maar hen begeleiden in het opzoeken en herkennen van hun mogelijkheden, binnen een passende trainingsopbouw.
Bij uitgestelde inspanningsintolerantie kunnen klachten pas uren of zelfs dagen na een fysieke, cognitieve of emotionele inspanning toenemen. Dit vraagt om specifieke aandacht, omdat de reactie niet altijd direct tijdens of na de activiteit zichtbaar is.
Tijdens het adviesgesprek besteden we daarom uitgebreid aandacht aan het herkennen van dergelijke reacties. We vragen naar het verloop van klachten na inspanning, de hersteltijd en eventuele terugkerende patronen.
Aanvullend kan een driedaagse stressmeting voorafgaand aan het traject waardevolle informatie opleveren over het functioneren van het autonome zenuwstelsel en de reactie op belasting en herstel.
Op basis van de diagnostiek beoordelen we of en op welke manier een trainingsprogramma passend is. Gedurende het traject blijven we de belastbaarheid en eventuele vertraagde reacties monitoren en stemmen we de trainingsopbouw daarop af.
Wanneer sprake is van duidelijke post-exertionele malaise (PEM), is extra voorzichtigheid noodzakelijk. Een standaard opbouw waarbij de belasting steeds wordt verhoogd, is dan niet vanzelfsprekend passend. De individuele reactie op inspanning blijft leidend.
Ja, gedurende het traject kunnen we HRV (hartslagvariabiliteit) en hartslag inzetten als aanvullende meetinstrumenten.
We werken hiervoor onder andere met KANA en Firstbeat. Hiermee kunnen we inzicht krijgen in fysiologische reacties en veranderingen gedurende het traject.
HRV kan waardevolle informatie geven over de regulatie van het autonome zenuwstelsel en de balans tussen inspanning en herstel. Daarbij is het belangrijk om de metingen altijd in de persoonlijke context te interpreteren. HRV wordt immers beïnvloed door meerdere factoren, waaronder slaap, stress, beweging, ziekte en meetomstandigheden.
Ook veel sporthorloges bieden tegenwoordig mogelijkheden om HRV te meten. Deze gegevens kunnen eveneens interessant zijn, mits er op een consistente manier wordt gemeten en de beperkingen van de meetmethode worden meegenomen.
We gebruiken HRV en hartslag niet als op zichzelf staande graadmeter voor herstel, maar combineren deze gegevens met de ervaren klachten, observaties, vragenlijsten en andere metingen.
Binnen onze trainingsaanpak maken we onderscheid tussen een trainingsprikkel die onderdeel is van het leer- en herstelproces en een belasting die het herstelvermogen overstijgt.
Een normale trainingsreactie kan bijvoorbeeld ontstaan tijdens een breintraining. Daarbij kan iemand tijdelijk meer prikkels ervaren of merken dat een cognitieve taak behoorlijk inspannend is. Dat hoeft niet direct te betekenen dat er sprake is van overbelasting.
Binnen onze ABC-methodiek (activeren, breintraining en consolidatie) is het juist belangrijk dat een trainingsprikkel altijd wordt gevolgd door voldoende consolidatie.
Na een breintraining volgt daarom een fase waarin we werken aan het tot rust brengen van het systeem. We richten ons op het herstellen van de balans, het verlagen van de hartslag en het bereiken van diepe ontspanning.
Tijdens deze consolidatiefase krijgt het brein de gelegenheid om de opgedane trainingsprikkel te verwerken. We werken toe naar het bestendigen van de geactiveerde neurale netwerken.
Van overbelasting spreken we wanneer het lichaam onvoldoende in staat is om na een inspanningsprikkel te herstellen. Daarbij kijken we onder andere naar het functioneren en de flexibiliteit van het autonome zenuwstelsel.
Zolang we zien dat iemand voldoende herstelvermogen heeft en steeds meer flexibiliteit ontwikkelt in de regulatie van het autonome zenuwstelsel, kan een cognitieve of fysieke trainingsprikkel juist bijdragen aan verdere ontwikkeling.
Het gaat dus niet om het vermijden van iedere vorm van belasting, maar juist om het aanbieden van een passende prikkel, gevolgd door voldoende herstel.
Vragen over onderzoek, effectiviteit en onderbouwing
Voor een verdere wetenschappelijke onderbouwing en eventuele beoordeling van de effectiviteit door zorgverzekeraars zal onafhankelijk onderzoek van een hoger wetenschappelijk bewijsniveau nodig zijn. Een gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT) is daarin een belangrijke volgende stap.
We werken hier stapsgewijs naartoe. Dit vraagt om een zorgvuldige onderzoeksopzet, voldoende deelnemers, financiering en samenwerking met onafhankelijke onderzoekspartners.
Het is een proces van jaren en we kunnen op dit moment geen concrete termijn aangeven.
NeuroRC blijft zich inzetten om de wetenschappelijke onderbouwing van de behandelmethodiek verder te ontwikkelen. We vinden het belangrijk om daarbij transparant te zijn over wat we al weten, welke resultaten we zien en welke vragen nog nader onderzocht moeten worden.
Kortom: met geduld en een duidelijke onderzoeksambitie blijven we hierin stappen zetten.
Wij geloven dat écht herstel vraagt om meer dan alleen het behandelen van klachten. Het vraagt om inzicht, samenwerking en een aanpak die niet alleen gericht is op verbetering op de korte termijn, maar juist op blijvende verandering.
Bij NeuroRC werken we vanuit een integrale, multidisciplinaire en science-supported aanpak. We geloven in een werkwijze die niet alleen gebaseerd is op ervaring, maar ook wordt ondersteund door wetenschappelijke inzichten. Daarom investeren we actief in onderzoek en kennisontwikkeling, onder andere door studenten van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en Hanze onderzoek te laten doen binnen onze organisatie. Zo blijven we voortdurend leren en onze aanpak verder ontwikkelen.
Onze trajecten staan onder medische regie van een arts, waarbij verschillende disciplines nauw samenwerken en vanuit een breed perspectief naar de cliënt kijken. Zo zorgen we voor samenhang, gerichte keuzes en een duidelijke koers binnen het herstelproces.
Daarbij richten we ons niet alleen op het verminderen van klachten, maar juist ook op duurzaam herstel en blijvende gewoonteverandering. Want herstel is wat ons betreft pas écht waardevol wanneer iemand de verbeteringen ook weet vast te houden en weer duurzaam kan deelnemen aan het dagelijks leven, werk en de maatschappij.
Ook in de samenwerking geloven we in een integrale benadering. We zien belangenbehartigers, integratiepartijen en andere betrokken professionals als partners die elkaar kunnen versterken. Daarom vinden we het belangrijk om elkaar actief te betrekken, kennis en inzichten te delen en gezamenlijk koers te houden. In de praktijk zien we bijvoorbeeld dat belangenbehartigers regelmatig aansluiten bij intakes en evaluaties. Dat biedt ruimte om verwachtingen af te stemmen, ontwikkelingen te bespreken en samen te kijken wat de cliënt verder helpt. Heldere communicatie, korte lijnen en de mogelijkheid om snel te schakelen helpen ons om de aandacht te houden bij wat écht bijdraagt aan herstel. Aanhaken, meedenken en afstemmen is gedurende het hele traject mogelijk.
Onze overtuiging is dat een goed onderbouwde, integrale aanpak op de langere termijn het meeste waarde kan opleveren. Niet alleen doordat we inzetten op duurzaam herstel, maar ook doordat we onnodige vertraging, versnippering en terugval proberen te voorkomen.
En daarin willen wij als NeuroRC het verschil maken: door wetenschappelijke inzichten, medische regie, multidisciplinaire expertise en nauwe samenwerking samen te brengen, met duurzaam herstel van de cliënt als gezamenlijk doel.
Binnen onze gegevens maken we onderscheid tussen deelnemers bij wie zichtbare hersenschade is vastgesteld en deelnemers bij wie op reguliere beeldvorming geen zichtbare schade is aangetoond.
Wat ons opvalt, is dat we bij beide groepen een afname van de ervaren klachten zien. De groep zonder aantoonbare zichtbare schade laat bij aanvang zelfs een relatief hoge klachtenlast zien.
Dit onderstreept voor ons het belang van een brede benadering van NAH. Het ontbreken van zichtbare afwijkingen op een scan betekent immers niet dat iemand geen aanhoudende klachten of beperkingen ervaart.
Binnen ons huidige onderzoek maken we nog geen volledige uitsplitsing naar de verschillende oorzaken en typen NAH. De onderzoekspopulatie is daarvoor zeer divers. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met:
Hersenbloedingen.
Herseninfarcten en andere vormen van CVA.
Traumatisch hersenletsel.
Licht traumatisch hersenletsel en hersenschuddingen.
Progressieve neurologische aandoeningen vallen niet binnen deze onderzoekspopulatie.
Wat betreft de controlegroep: de resultaten die we tijdens het webinar hebben gepresenteerd, zijn gebaseerd op beschikbare behandeldata. Deze resultaten moeten worden onderscheiden van resultaten uit een gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT). Een dergelijke RCT is een belangrijke volgende stap in de verdere wetenschappelijke onderbouwing van de methodiek.
Demografische kenmerken van onze NAH-populatie:
Kenmerken van de deelnemerspopulatie (n = 144)
70% vrouw
Lichte oververtegenwoordiging van hoogopgeleiden (35%)
70% had geen schade op de scan (bijvoorbeeld PCS)
Gemiddeld 4,2 jaar sinds het letsel
Gemiddelde leeftijd: 43,4 jaar
Eerdere behandelingen en zorgcontacten
Van de 144 deelnemers had:
84,7% eerder contact gehad met de eerstelijnszorg
34,7% fysiotherapie gevolgd
28,5% ergotherapie ontvangen
29,2% psychologische begeleiding ontvangen
23,6% eerder een revalidatiebehandeling in een poliklinische setting gevolg
Zichtbare hersenschade op een scan hoeft op zichzelf geen contra-indicatie te zijn voor deelname aan het programma.
Ook bij mensen met aantoonbare structurele hersenschade kan het brein nog beschikken over mogelijkheden tot neuroplasticiteit. Neuroplasticiteit betreft het vermogen van het zenuwstelsel om zich aan te passen en nieuwe verbindingen en functionele netwerken te ontwikkelen.
De aanwezigheid van blijvende structurele schade betekent dus niet automatisch dat er geen functionele verbetering meer mogelijk is.
Tegelijkertijd is het belangrijk om onderscheid te maken tussen structurele schade en de mogelijkheden voor functioneel herstel. De aard, locatie en omvang van de schade, de gevolgen voor het dagelijks functioneren en de medische stabiliteit spelen hierbij een rol.
Bij iemand met hersenschade na bijvoorbeeld encefalitis beoordelen we daarom tijdens het adviesgesprek zorgvuldig of het programma passend en verantwoord is. Daarbij kijken we naar de medische voorgeschiedenis, de huidige belastbaarheid en de specifieke hulpvraag.
Een scan alleen is dus niet bepalend voor de behandelindicatie.
Ja, naast de ervaren klachtenreductie vinden we het belangrijk om te kijken naar veranderingen in het dagelijks functioneren, waaronder werkvermogen en werkhervatting.
Hier is onder andere onderzoek naar gedaan door studenten Ergotherapie van de Hanzehogeschool, W. Haisma en E. Koldijk. Zij analyseerden voor hun afstudeerproject bestaande gegevens over werkvermogen en werkhervatting en onderzochten daarnaast met kwalitatief onderzoek hoe neuroplasticiteitstraining kan bijdragen aan werkhervatting.
Een aantal resultaten uit de beschikbare gegevens is interessant:
Voor het letsel: deelnemers werkten gemiddeld 35 uur per week (n=41).
Na het letsel: dit aantal was gedaald naar gemiddeld 15 uur per week.
Drie maanden na afloop van de behandeling: deelnemers werkten gemiddeld 18 uur per week.
Negen maanden na afloop van de behandeling: dit was verder gestegen naar gemiddeld 23 uur per week.
We zien dus een geleidelijke toename van het aantal gewerkte uren na afloop van het behandeltraject. Vergeleken met de situatie direct na het letsel is dit een toename van gemiddeld acht uur per week, negen maanden na afronding van de behandeling.
Deze resultaten geven een interessant beeld van de mogelijke betekenis van neuroplasticiteitstraining voor werkhervatting en participatie.
Het blijft belangrijk om te benadrukken dat werkhervatting afhankelijk is van meerdere factoren en dat deze gegevens niet zonder meer aantonen dat de behandeling alleen verantwoordelijk is voor de toename.
Stemmingsklachten worden tijdens het adviesgesprek uitgevraagd en meegenomen in de beoordeling van de persoonlijke situatie.
Bij mensen met NAH zien we regelmatig bijkomende stemmingsklachten, zoals somberheid, angst, machteloosheid of gevoelens van frustratie. Deze kunnen samenhangen met de gevolgen van het letsel, het verlies van mogelijkheden en de impact die langdurige klachten op het dagelijks leven hebben.
De aanwezigheid van stemmingsklachten betekent niet dat iemand niet aan het programma kan deelnemen. Wel beoordelen we zorgvuldig of er sprake is van psychiatrische problematiek die aanvullende behandeling of een andere vorm van begeleiding noodzakelijk maakt.
Binnen onze integrale aanpak zien we regelmatig dat deelnemers gedurende het traject meer energie, vertrouwen en perspectief ervaren. Ook het gevoel weer invloed te kunnen uitoefenen op het eigen functioneren kan een positieve invloed hebben op het welbevinden.
Wanneer iemand antidepressiva of andere psychofarmaca gebruikt, betrekken we onze arts bij de beoordeling. We kijken dan onder andere naar de mogelijke invloed van medicatie op het functioneren, de alertheid en de belastbaarheid.
Eventuele aanpassingen in medicatie vinden uiteraard uitsluitend plaats in overleg met de voorschrijvend arts en op basis van een medische beoordeling.
Dit is een belangrijke vraag, omdat onze aanpak juist gericht is op het ontwikkelen van meer belastbaarheid en herstelvermogen, zonder dat de intensiteit ten koste gaat van het functioneren.
We combineren daarom verschillende meetinstrumenten, vragenlijsten en observaties om veranderingen gedurende het traject in kaart te brengen.
Daarbij maken we onder andere gebruik van:
SCAT-5.
QOLIBRI, voor de kwaliteit van leven na traumatisch hersenletsel.
DEX, voor het in kaart brengen van executieve klachten in het dagelijks functioneren.
MESSY, voor het in kaart brengen van overprikkeling.
Driedaagse stressmetingen voorafgaand aan en na afloop van het traject.
Daarnaast volgen we de ervaren klachten, de energie, de belastbaarheid en de reacties op de verschillende trainingsonderdelen.
Wat we in onze beschikbare behandelgegevens zien, is dat deelnemers gemiddeld vooruitgang rapporteren en dat vermoeidheid, een van de meest genoemde klachten, bij veel deelnemers juist afneemt. Zie hieronder in het schema:

Ook zien we bij individuele deelnemers regelmatig veranderingen in de HRV gedurende het traject. Dit kan aanvullende informatie geven over de regulatie van het autonome zenuwstelsel.
We kijken hierbij nadrukkelijk naar het totaalbeeld. Niet één afzonderlijke meting bepaalt of een training succesvol is, maar juist de combinatie van ervaren functioneren, fysiologische gegevens en observaties.
Het uitgangspunt is dat de intensiteit van de behandeling steeds moet bijdragen aan ontwikkeling en herstel. Wanneer signalen wijzen op onvoldoende herstel of toenemende uitputting, moet de trainingsopbouw daarop worden aangepast.
We begrijpen de gedachte achter deze vraag, maar onze aanpak is nadrukkelijk niet gericht op het aanleren van berusting in het verlies van mogelijkheden.
Binnen NeuroRC staat juist het ontwikkelen van perspectief, het ontdekken van nieuwe mogelijkheden en het vergroten van de eigen regie centraal.
ACT-elementen zijn bijvoorbeeld geïntegreerd in onze manier van begeleiden en motiveren. We zetten deze niet in als afzonderlijke, traditionele gesprekssessies waarin het accepteren van beperkingen het uitgangspunt is.
Tijdens het trainen gebruiken we onder andere gerichte vragen en reflectiemomenten die deelnemers helpen om anders naar hun eigen mogelijkheden, stressreacties en herstel te kijken.
We werken toe naar een growth mindset: het besef dat ontwikkeling mogelijk blijft en dat nieuwe ervaringen kunnen bijdragen aan veranderingen in het functioneren.
Daarnaast richten we ons op de fysiologische kant van herstel. We willen de flexibiliteit van het autonome zenuwstelsel bevorderen en werken aan een betere regulatie van inspanning en ontspanning. Daarbij besteden we aandacht aan processen die samenhangen met de doorbloeding en de werking van het vaatstelsel.
De verschillende expertises zijn binnen onze aanpak geïntegreerd. Het doel is om niet alleen inzicht te geven, maar deelnemers daadwerkelijk nieuwe ervaringen te laten opdoen en vaardigheden te laten ontwikkelen.
We herkennen dit vraagstuk. Juist de flexibiliteit om te kunnen schakelen tussen inspanning en ontspanning is binnen onze visie op het autonome zenuwstelsel belangrijk.
HRV kan hierbij een waardevolle aanvullende parameter zijn. Op individueel niveau zien we gedurende de twaalf weken regelmatig veranderingen in de HRV. Deze observaties geven aanleiding om te kijken naar de ontwikkeling van de regulatie en flexibiliteit van het autonome zenuwstelsel.
Wat we deelnemers binnen het traject vooral willen leren, is hun eigen systeem beter leren kennen. Ze ontdekken hoe hun lichaam reageert op verschillende vormen van stress en inspanning en wat nodig is om vervolgens weer voldoende herstel te bereiken.
Daarbij oefenen we met het bewust inzetten van inspanning en ontspanning. Deelnemers leren bijvoorbeeld welke activiteiten hun systeem activeren, hoe ze hun hartslag weer kunnen laten dalen en welke vormen van consolidatie voor hen daadwerkelijk effectief zijn.
Ook werken we aan een andere kijk op stress. Stress hoeft niet uitsluitend als iets negatiefs te worden ervaren, maar kan onder de juiste omstandigheden ook een functionele prikkel zijn.
De driedaagse stressmetingen die we voorafgaand aan en na afloop van het traject uitvoeren, bieden hiervoor interessante mogelijkheden. We hebben deze gegevens nog niet afzonderlijk in een wetenschappelijke effectanalyse onderzocht. We zien dit wel als een waardevolle richting voor toekomstig onderzoek.
De relatie tussen het autonome zenuwstelsel, slaap, beweging, energie en stemming is immers een belangrijk onderdeel van onze integrale benadering.
Tijdens het webinar hebben we inderdaad kort KopOp met Greetje benoemd. Dit is een pilot van NeuroRC voor mensen die recent een hersenschudding hebben doorgemaakt.
Juist in de eerste weken na een hersenschudding ontstaan vaak veel vragen en onzekerheden:
Hoeveel rust is verstandig?
Wanneer kun je weer activiteiten opbouwen?
Hoe ga je om met schermgebruik?
Wanneer kun je weer werken of studeren?
Wanneer kun je sporten?
Hoe ga je om met prikkels uit je omgeving?
Met KopOp willen we mensen in deze eerste periode meer houvast bieden.
Deelnemers ontvangen gedurende 30 dagen iedere dag praktische informatie en richtlijngestuurde hersteladviezen. De berichten zijn kort en overzichtelijk en kunnen zowel gelezen als beluisterd worden.
Op deze manier krijgen deelnemers stap voor stap meer inzicht in het herstelproces en handvatten om bewuste keuzes te maken.
Met deze pilot willen we onderzoeken:
Of de informatie goed aansluit bij de vragen en behoeften van mensen na een hersenschudding.
Of deelnemers de dagelijkse begeleiding als steun en meerwaarde ervaren.
Welke informatie op welk moment in het herstel het meest behulpzaam is.
Hoe we KopOp verder kunnen ontwikkelen tot een toegankelijke en persoonlijkere vorm van digitale herstelbegeleiding.
De ervaringen en feedback van deelnemers zijn daarbij onmisbaar.
Wie kan deelnemen?:Mensen kunnen tot twee weken na het ontstaan van de hersenschudding starten met KopOp. Deelname aan de pilot kost eenmalig € 5,-.
Meer informatie en aanmelden kan via: https://neurorc.ac-page.com/kopop
Heb je een cliënt of patiënt bij wie dit aanbod passend kan zijn? Deel de informatie dan gerust. Zo hoeft iemand niet alleen uit te zoeken wat verstandig is in de eerste periode na een hersenschudding.
KopOp biedt aanvullende informatie en vervangt geen medische beoordeling of behandeling. Bij nieuwe alarmsymptomen of duidelijke verslechtering moet contact worden opgenomen met een arts.
Doorontwikkeling en financiering: De verdere ontwikkeling van KopOp vindt plaats binnen een VIA-innovatieproject, waarvoor NeuroRC subsidie ontvangt via het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN).
Het project wordt mede mogelijk gemaakt door financiering vanuit de Europese Unie.

Meer weten of verder sparren?
Heb je naar aanleiding van deze antwoorden nog vragen of wil je overleggen over een specifieke cliënt of casus? We denken vanuit NeuroRC graag mee. Je kunt contact met ons opnemen via info@neurorc.nl of via www.neurorc.nl.
Samen blijven we kijken naar mogelijkheden, perspectief en duurzaam herstel.